RE-TASTY

Τα τρόφιμα που καταναλώνουν τα παιδιά και οι έφηβοι επηρεάζονται από το γενικότερο σύστημα τροφίμων μέσα στο οποίο ζουν. Οι διατροφικές ανάγκες των μαθητών σπάνια μπαίνουν προτεραιότητα στις προσπάθειες για επαναπροσδιορισμό των διατροφικών συστημάτων. Για παράδειγμα, πολλές περιοχές προωθούν φθηνές τροφές με υψηλή ενεργειακή πυκνότητα και χαμηλή σε θρεπτικά συστατικά, ενώ οι υγιεινές επιλογές δεν είναι οικονομικά προσιτές. Ταυτόχρονα, οι αλλαγές στ διατροφικά συστήματα σπάνια λαμβάνουν υπόψη τις δυνατότητες των παιδιών και των νέων ως παράγοντες αλλαγής.

​

Τα σχολεία είναι σημαντικοί εκπαιδευτικοί χώροι για αλλαγή. Τα παιδιά και οι έφηβοι (μαθητές) αλληλεπιδρούν ιδιαίτερα με το σχολικό διατροφικό σύστημα το οποίο αποτελεί ένα υπο-σύστημα του ευρύτερου συστήματος. Υπάρχουν τρία στοιχεία του σχολικού  διατροφικού συστήματος τα οποία επιδρούν στη διατροφή των μαθητών:

​

α) Αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων (περιλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες από την παραγωγή μέχρι και την κατανάλωση τροφίμων). Οι αποφάσεις που λαμβάνονται από πολλούς παράγοντες σε οποιοδήποτε στάδιο της διατροφικής αλυσίδας έχουν επίδραση σε άλλα στάδια της αλυσίδας καθώς επηρεάζουν τα είδη τροφίμων τα οποία είναι διαθέσιμα και προσβάσιμα.

 

β) ​Το περιβάλλον των τροφίμων – δηλαδή τα ‘food entry points’ (οι φυσικοί χώροι από όπου ο άνθρωπος προμηθεύεται την τροφή του). Συνοπτικά, το περιβάλλον αυτό περιλαμβάνει τη φυσική και οικονομική πρόσβαση στα τρόφιμα (εγγύτητα και προσιτή τιμή), τη διαφήμιση και την ενημέρωση, την προώθηση τροφίμων, την ποιότητα και την ασφάλεια των τροφίμων.

​

γ) Η συμπεριφορά του καταναλωτή (μαθητή) – Η καταναλωτική συμπεριφορά επηρεάζεται από τη γεύση, την ευκολία, την κουλτούρα, τις αξίες, τις δεξιότητες, την εκπαίδευση και άλλους παράγοντες. Επηρεάζεται επίσης από τα είδη των τροφίμων τα οποία είναι διαθέσιμα στο υφιστάμενο σχολικό περιβάλλον (εντός και κοντά στο σχολείο).

​

Αυτά τα τρία στοιχεία μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα των μαθητών να υιοθετήσουν μιαν αειφόρο διατροφή που να είναι οικονομικά δίκαιη και προσιτή, πολιτισμικά αποδεκτή, τοπική, νόστιμη, υγιεινή, ασφαλής και να σέβεται τη βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα.

​​

Με βάση την έκθεση του ΠΟΥ/UNICEF/Lancet με τίτλο ΄A future for the World’s Children΄, η συμμετοχή των πολιτών και η κοινοτική δράση, συμπεριλαμβανομένης της φωνής των ίδιων των παιδιών, αποτελούν ισχυρές δυνάμεις προς αλλαγή που χρειάζεται να κινητοποιηθούν προς επίτευξη των Στόχων της Αειφόρου Ανάπτυξης. Αναφέρεται ότι είναι σημαντική η εξεύρεση καλύτερων τρόπων για να ενισχυθούν οι φωνές και οι δεξιότητες των παιδιών με στόχο το βιώσιμο και υγιές μέλλον του πλανήτη (το οποίο περιλαμβάνει φυσικά το συστήμα τροφίμων μέσα στο οποίο ο άνθρωπος ζει και με το οποίο αλληλεπιδρά).

​

Χρήσιμη βιβλιογραφία:

​1. Aguayo V.M. and S.S. Morris. 2020. Introduction: Food systems for children and adolescents. Global Food Security, 27, 100435.

​​

2. Franco, M. and Fajó-Pascual, M., 2023. School food systems. In: B. Caballero, ed. Encyclopedia of Human Nutrition. 4th ed. Academic Press, 341–349. doi:10.1016/B978-0-12-821848-8.00146-3

​​

3. HLPE, 2017. Nutrition and Food Systems. A report by the High-Level Panel of Experts on Food Security and Nutrition of the Committee on World Food Security. Rome

​​

4. United Nations Children's Fund (UNICEF), Global Alliance for Improved Nutrition (GAIN), 2019. Food systems for children and adolescents: working together to secure nutritious diets. New York, UNICEF.

​​

5. WHO/UNICEF/Lancet Commission, 2020. A future for the world’s children? A WHO-UNICEF-Lancet Commission. 395: 605-58.