RE-TASTY

De voeding die kinderen en adolescenten consumeren wordt beïnvloed door het voedselsysteem waarin ze opgroeien. De voedingsbehoeften die nodig zijn voor een gezonde basis voor kinderen hebben nauwelijks prioriteit in de reconstructie van het voedselsysteem. In plaats daarvan ligt de nadruk op het promoten van goedkope en energiedichte voeding met weinig voedingswaarden. Gezonde opties zijn vaak duurder en minder aantrekkelijk om te kopen.  

 

De schoolomgeving als educatieve plek is een belangrijke omgeving waar verandering naar een gezond voedselsysteem mogelijk is. Kinderen en jongeren (scholieren) in het bijzonder gaan een interactie aan met het voedselsysteem en de voedselcultuur dat op school aanwezig is. Het schoolvoedselsysteem op school is een subsysteem en subcultuur die in de wijdere leefomgeving.

 

Er zijn 3 belangrijke componenten in een schoolvoedselsysteem die impact hebben op het dieet van de scholieren:

 

1. De voedsel voorzieningsketen – Dat zijn alle activiteiten die maken dat voedsel van de producenten naar de consumenten stroomt. Beslissingen over deze voedselstroom worden gemaakt door veel belanghebbenden in iedere fase van deze keten en iedere beslissing heeft invloed op de volgende schakel. In deze keten wordt in verschillende fasen bepaald welk voedsel en in welke kwaliteit beschikbaar is voor de consument.

​

2. Het voedsellandschap – Dit is de fysieke ruimte waarin voedsel verkregen kan worden (de voedsel entrypoints). De ruimte waar het voedsel verkregen wordt omvangt de fysieke toegang tot voedsel, alsmede de economische toegang tot voedsel (afstand en betaalbaarheid). De mate waarin het voedsel gepromoot wordt via advertenties en reclame en de veiligheid en kwaliteit van het voedsel zijn ook belangrijke elementen in het voedsellandschap.

 

3. Het consumenten gedrag – Dit gedrag wordt beïnvloed door ruimtelijke prikkels en gewoonten zoals cultuur, waarden, educatie, gemakzuchtigheid en zintuigelijke waarnemingen als geur en uiterlijk. Het gedrag dat scholieren aanleren wordt ook door de schoolomgeving beïnvloed.

 

Deze drie elementen kunnen de keuze en capaciteit van scholieren sterk beïnvloeden. Ze bepalen mede of een student wel of niet capabel is om te kiezen voor duurzame voeding die economisch rechtvaardig, betaalbaar, cultureel geaccepteerd, lokaal, gezond, veilig en milieuvriendelijk zijn.

 

In het narratief over de voedseltransitie wordt zelden rekening gehouden met het potentieel van kinderen en jongeren als drijvende kracht achter verandering. Echter uit het rapport “A future for the Worlds’ children” (Een toekomst voor de kinderen op de wereld), dat gebaseerd is op het WHO/UNICEF/Lancet rapport, blijkt dat burgerparticipatie en actie uit de gemeenschap, waarin kinderen hun stem ook laten horen, een krachtig middel is om verandering te brengen en de SDG’s na te streven. In het rapport wordt gesteld dat er betere manieren gevonden dienen te worden om de stemmen en vaardigheden van kinderen te versterken in de weg naar een duurzame en gezonde toekomst van de planeet. Het verduurzamen en gezonder maken van voedselsystemen zijn hierin een belangrijke schakel.

​

Nuttige bronnen:

​1. Aguayo V.M. and S.S. Morris. 2020. Introduction: Food systems for children and adolescents. Global Food Security, 27, 100435.

​​

2. Franco, M. and Fajó-Pascual, M., 2023. School food systems. In: B. Caballero, ed. Encyclopedia of Human Nutrition. 4th ed. Academic Press, 341–349. doi:10.1016/B978-0-12-821848-8.00146-3

​​

3. HLPE, 2017. Nutrition and Food Systems. A report by the High-Level Panel of Experts on Food Security and Nutrition of the Committee on World Food Security. Rome

​​

4. United Nations Children's Fund (UNICEF), Global Alliance for Improved Nutrition (GAIN), 2019. Food systems for children and adolescents: working together to secure nutritious diets. New York, UNICEF.

​​

5. WHO/UNICEF/Lancet Commission, 2020. A future for the world’s children? A WHO-UNICEF-Lancet Commission. 395: 605-58.