top of page

Waarom dit project? 

De manier hoe voedsel geproduceerd, geconsumeerd, en verspilt wordt in de huidige maatschappij draagt bij aan de achteruitgang van het milieu (FAO and WHO, 2019). Tegelijkertijd is de inname van ongezonde en teveel voeding een grote bijdrager aan de toename van allerlei vormen van ondervoeding bij de wereldbevolking (GBD 2017 Risk Factors Collaborators; UNICEF/WHO/The World Bank Group 2021). Hiermee is een ongezonde voedingscultuur een van de grootste oorzaken van toenemende chronische ziekten en welvaartziekten wereldwijd.​ Ondanks deze duidelijke gezondheidsconsequenties van het ongezonde eetpatroon van veel mensen lijkt dit niet te leiden tot verandering hierin. Campagnes van verschillende organisaties wereldwijd, die werken aan het verduurzamen en gezonder maken van de voeding om ons heen, brengen slechts minimale verandering in het eetgedrag. Als reactie hierop proberen veel scholen ook een gezonder en duurzaamer voedselaanbod te integreren. 

​

Het RE-TASTY project wil middelbare scholen helpen om hun duurzaamheidstransitie in de school op langer termijn effectief te houden. Als leidraad gebruiken we hiervoor een holistische aanpak volgens het Whole School Approach (WSA) Model, of in ons geval het Whole School Food Approach (WSFA).

 

Hoe passen we nu de WSFA toe om deze gezonde en duurzame verrijking van het schoolvoedselsysteem te bereiken? Dat doen we door jongeren (studenten) te benoemen tot burgerwetenschappers. Met andere woorden: citizen scientists. De jongeren gaan zelf hun eigen schoolvoedsel en voedselcultuur op school monitoren en onderzoeken, om uiteindelijk een actieplan te formuleren wat de school kan doen om het voedsel gezonder en duurzamer te maken.  

Focus grour Lyceum Elst.jpg

De toegevoegde waarden voor schoolleiders, docenten en scholieren zijn:

Het nauwer in contact brengen van scholieren met wetenschap

Citizen science brengt leerlingen rechtstreeks in contact met huidige wetenschappelijke vraagstukken van de maatschappij. Door scholieren met alledaagse maatschappelijke uitdagingen in contact te brengen kunnen ze gemotiveerd worden om zich actief te willen in zetten om deze uitdagingen te helpen oplossen. Dit RE-TASTY project biedt deze mogelijkheid aan scholieren door ze mee te laten denken in het onderwerp van hun eigen schoolvoedselsysteem. De scholieren zullen hiervoor onderzoek doen, data verzamelen en oplossingen en ideeën in brengen om de gezondheid van henzelf en medescholieren te bevorderen.

De toepassing als een waardevol pedagogisch instrument

Een citizen science project kan een waardevol didactisch en pedagogisch instrument zijn in het onderwijs. Citizen science stimuleert namelijk vakoverstijgend leren, omdat de onderwerpen op verschillende vakgebieden betrekking hebben. In het RE-TASTY project bijvoorbeeld kan het school voedselsysteem worden onderzocht vanuit de vakgebieden biologie, scheikunde, aardrijkskunde, culturele vorming en zelfs geschiedenis. De toepassing van dit citizen science project kan ook op verschillende manieren worden geïntegreerd, via een gezamenlijk project, als een individueel school project, intra- of extra-curriculair.

Het helpen ontwikkelen van 21ste-eeuwse vaardigheden

Wanneer scholieren meedoen aan een citizen science project, ontwikkelen ze zichzelf tot jonge burgerwetenschappers. Ze leren namelijk hun eigen onderzoeksvraag formuleren en hun eigen data verzamelen en analyseren. Omdat het onderwerp over een maatschappelijke kwestie gaat, ontwikkelen ze naast wetenschappelijke vaardigheden ook andere belangrijke competenties die nodig zijn voor het oplossen van huidige maatschappelijke uitdagingen. Een paar competenties ter voorbeeld zijn: kritisch denken, creatief denken, besluitvorming, oplossingsgericht werken en samenwerken met verschillende partijen en belangen binnen de school en daar buiten.

Het vergroten van handelsperspectief op maatschappelijke uitdagingen

Het RE-TASTY project vraagt om het aangaan van direct contact met alle betrokkenen van het school voedselsysteem en ook met de betrokken wetenschappers. De lokale betrokkenen zijn onder andere de leerlingen zelf en daarom zullen er in het project veel leerlingen betrokken zijn in verschillende fasen van het onderzoek. Dit zal leiden tot een toenemende eigenaarschap van de leerlingen over hun onderzoeksactiviteiten. Daarnaast kan dit bijdragen aan de realisatie dat ze wel degelijk zelf impact hebben op de kwaliteit van het voedsel op hun school.

Het geven van betekenisvolle context aan wetenschappelijk onderzoek

Het grote voordeel van een citizens science project ten opzichte van normale wetenschappelijke projecten is dat de context van het onderwerp grijpbaar is en direct zichtbaar is in het hedendaagse leven van een scholier. Dit geeft meer betekenis aan de data die de scholieren voor het citizens science onderwerp verzamelen en analyseren en hiermee krijgt het leerproces ook een grotere betekenis.

bottom of page